W114/W115

Pierwsze egzemplarze Mercedesów o nadwoziu oznaczonym W114/115 wyprodukowane zostały w lipcu 1967 r. Jednak oficjalna premiera rodziny jako nowej generacji średniej klasy samochodów miała miejsce w styczniu 1968 r., równocześnie z modelami W108 280S, 280SE i W113 280SL.

Nowa generacja modeli zwana była „/8” (strich-acht lub dash-eight) w nawiązaniu do roku ich prezentacji.

W skrócie

  • Produkcja: lipiec 1967 – 1976
  • Premiera: styczeń 1968
  • Przydomek: „/8” (Strich-Acht), po liftingu w Polsce „przejściówka”
  • Nadwozia: sedan, coupé, sedan przedłużony (8 miejsc), podwozia do zabudowy
  • Silniki: benzynowe R4 i R6, Diesla R4 i R5 (55–185 kM)
  • Wyprodukowano: ponad 1,9 mln egz., w tym ponad 67 tys. coupé
  • Następca: W123 (1976)

Premiera i typoszereg z 1968 r.

Typoszereg W114/115 składał się wówczas z sześciu modeli: czterocylindrowych W115 z silnikami Diesla OM615 i benzynowymi M115 (wersje 220D i 220 miały te same silniki co 200D i 200, ale ze zwiększonym skokiem tłoka) oraz sześciocylindrowych W114.

ModelNadwozieSilnikPojemnośćMoc
200DW115OM615 (Diesel, R4)1988 ccm55 kM
220DW115OM615 (Diesel, R4)2197 ccm60 kM
200W115M115 (benzyna, R4)1988 ccm95 kM
220W115M115 (benzyna, R4)2197 ccm105 kM
230W114M180 (benzyna, R6)2292 ccm120 kM
250W114M114 (benzyna, R6)2496 ccm130 kM

Ostatni z nich, najdroższy model 250, wyróżniał się na tle pozostałych braci podwójnym przednim zderzakiem.

Nowe tylne zawieszenie

Ze względów konstrukcyjnych zasadniczą i dosyć wtedy sensacyjną cechą wyróżniającą nową rodzinę na tle dotychczas produkowanych Mercedesów było tylne zawieszenie.

Tylne zawieszenie W114/115
Tylne zawieszenie W114/115

Stosowana od kilku dziesięcioleci charakterystyczna dla tej marki łamana tylna oś zastąpiona została zawieszeniem niezależnym, opartym na wahaczach wleczonych, sprężynach i stabilizatorach skrętnych. Całość łącznie z mechanizmem różnicowym przytwierdzona była do specjalnej belki-wspornika w kształcie litery V. Zaletą takiego rozwiązania było prostopadłe położenie koła do jezdni niezależnie od nierówności nawierzchni przy zachowanym wysokim komforcie jazdy. Zwiększało to znacznie przyczepność a tym samym bezpieczeństwo.

Coupé 250C i 250CE

W listopadzie 1968 r. program produkcji W114/115 zwieńczony został dwoma najbardziej ekskluzywnymi modelami. Były to 250C i 250CE, gdzie C oznaczało coupe.

Tym samym po raz pierwszy średnia klasa Mercedesów otrzymała w swojej gamie modeli tę dotychczas zastrzeżoną dla klasy najwyższej dwudrzwiową wersję. Nowe modele wywodziły się w prostej linii z czterodrzwiowego modelu 250 i były z nim identyczne aż do słupka A. Potem zaczynały się różnice: bardziej płaska przednia szyba, niższy o 45 mm dach, oczywiście przedłużona przednia para drzwi kosztem brakującej tylnej, przednie i tylne szyby boczne całkowicie opuszczane i pozbawione ram. Ten ostatni szczegół wraz z brakiem słupka B kreował z boku kabiny niezakłóconą niczym przestrzeń jak w przypadku auta z hardtopem. Dodatkową wyróżniającą cechą był tylny zderzak, którego przedłużone boki sięgały aż do nadkoli, harmonizując z długą tylną częścią nadwozia.

W114 Coupé
W114 Coupé

Zastosowany najmocniejszy silnik z rodziny podkreślał usportowiony charakter coupe. W 250C występował w wersji gaźnikowej jak w sedanie, natomiast model 250CE był kolejnym debiutem. Zamiast gaźnikiem silnik w tym modelu zasilany był po raz pierwszy w seryjnym Mercedesie znaczącą innowacją – elektronicznym układem wtryskowym Bosch D-Jetronic. Zwiększyło to jego moc ze 130 do 150 kM.

Wersja przedłużona i podwozia specjalne

Oprócz coupe była wersja o jeszcze bardziej ekskluzywnym charakterze, o czym świadczyły również cena i ilość wyprodukowanych egzemplarzy. Był to ośmiomiejscowy sedan z trzema rzędami siedzeń i rozstawem osi przedłużonym o 650 mm. Osiągalny był w wersjach silnikowych 220D i 230, a od jesieni 1973 r. 240D i 230.6. Wyprodukowano prawie 10 000 egzemplarzy tej wersji a stosowana była głównie przez firmy taksówkarskie, agencje podróży, ambasady i władze rządowe. Ciekawostką jest fakt, że w przedłużonej wersji najwięcej, bo aż 78%, było aut z silnikiem Diesla (220D).

Karawan na bazie W114/115
Karawan na bazie W114/115

Tradycyjnie dla Mercedesów klasy średniej z linii produkcyjnych schodziły sedany (standardowe 220D, 220 i 230 oraz przedłużone 220D i 230) z nadwoziem częściowo zabudowanym, przeznaczone pod dalszą zabudowę do zastosowań specjalnych. Na ich bazie montowano np. ambulanse, półciężarówki i karawany w specjalistycznych firmach w Niemczech i za granicą.

Silniki 2,8 l (1972)

W kwietniu 1972 r. (pierwsze egzemplarze w styczniu 1971 r.) w nadwoziu W114 zaprezentowano całkiem nowy sześciocylindrowy silnik M110 z dwoma wałkami rozrządu w głowicy. Miał pojemność 2746 ccm i moc 160 kM przy zasilaniu gaźnikowym lub 185 kM przy wtrysku D-Jetronic. Zaprzestano produkcji 250CE, a nowe modele oznaczone były: 280, 280E, 280C i 280CE – ten ostatni stał się sztandarowym modelem serii W114. Równocześnie modele 250 i 250C otrzymały zamiast dotychczasowego 2,5 litrowego M114 adaptowany z W108 280S 2,8 litrowy silnik M130 (2778 ccm) o mocy obniżonej ze 140 do 130 kM. Takie egzemplarze były produkowane wcześniej (od lipca 1969 r.) na rynek amerykański.

Wszystkie trzy sedany z silnikami 2,8 l można było odróżnić od pozostałych słabszych modeli bez patrzenia na tabliczkę z nazwą typu na pokrywie bagażnika.

Posiadały podwójny przedni zderzak jak wcześniej model 250 oraz tylny z przedłużonymi aż do nadkoli częściami bocznymi podobnie jak wszystkie modele coupe, oprócz tego miały podwójną rurę wydechową.

Modernizacja z 1973 r.

We wrześniu 1973 r. rodzina W114/115 przeszła kurację odmładzającą. Mnóstwo detali konstrukcyjnych wprowadzonych niedawno wraz z typami SL (R107), SLC (C107) i S (W116) zastosowano również w klasie średniej, podnosząc ogólny poziom bezpieczeństwa. Wymieńmy chociaż kilka z nich: powiększone zewnętrzne lusterka z regulacją od wewnątrz, ozdobne listwy-nakładki na przednich słupkach odchylające strumień powietrza i przez to chroniące boczne szyby przed zabrudzeniem przy złej pogodzie, powiększone klosze tylnych lamp, o rowkowanym profilu odpornym na zabrudzenie; podobne zastosowanie miał wystający profil na listwie tylnej szyby. Znana z typów 107 i 116 czteroszprychowa bezpieczna kierownica zaczęła być montowana seryjnie już pół roku wcześniej, podobnie jak zagłówki i bezwładnościowe pasy bezpieczeństwa. Przeprojektowanie wyglądu zewnętrznego, szczególnie przedniej części miało na celu nawiązanie do klasy S czyli W116. Ozdobna osłona-atrapa chłodnicy, czyli słynny mercedesowski grill po raz kolejny uległ obniżeniu i poszerzeniu. W związku z tym drobnym zmianom uległy kształty pokrywy silnika i błotników. Dla laika te różnice widoczne były dopiero przy porównaniu samochodów w starszej i nowszej wersji stojących obok siebie.

Powiększone, rowkowane klosze tylnych lamp
Powiększone, rowkowane klosze tylnych lamp

Modele czterodrzwiowe utraciły trójkątne uchylane szybki z przednich drzwi (tzw. fletnerki) i ich słupki na rzecz ukośnych przedłużeń odsuwanych szyb bocznych. Dla kontrastu fletnerki pozostawiono w modelach coupe. Wymusiło to niezbyt szczęśliwe umiejscowienie nowego typu lusterek – nie przy przednim słupku lecz dużo bardziej z tyłu, między fletnerkiem a główną szybą boczną. Tablica rejestracyjna „przesiadła” się na przedni zderzak (wcześniej wisiała pod nim), zmienił się też uchwyt pokrywy bagażnika. Droższe modele utraciły swój piękny podwójny zderzak przedni na rzecz pojedynczego a jedynymi sedanami, którym pozostawiono przedłużane boki tylnego zderzaka były 280 i 280E. Niektóre modele wyposażane były nawet w centralny, pneumatyczny zamek oraz wycieraczki i spryskiwacze przednich reflektorów.

Nowe silniki Diesla i M115 2,3 l

Modernizacja nie ograniczyła się tylko do nadwozi. Pojawiły się modele z dwoma nowymi jednostkami napędowymi: 240D z silnikiem Diesla OM616 (2404 ccm, 65 kM) i 230.4 z silnikiem M115 o zwiększonej pojemności (2307 ccm, 110 kM). Z tym silnikiem czterocylindrowy W115 nazywał się 230.4 dla odróżnienia od sześciocylindrowego W114 230, który będąc dalej w sprzedaży z konieczności przyjął nazwę 230.6.

W lipcu 1974 r. w rodzinie W115 miała miejsce kolejna premiera. Zaprezentowano pierwszy na świecie samochód osobowy z pięciocylindrowym silnikiem Diesla. Był to 240D 3.0 napędzany jednostką OM617 (3005 ccm, 80 kM) – w owych czasach była to prawdziwa sensacja.

Skrzynie biegów i koniec produkcji

Wszystkie modele W114/115 dostępne były standardowo ze skrzyniami manualnymi 4-biegowymi, za dopłatą z 4-biegowym automatem lub w droższych, późniejszych modelach z 5-biegowym manualem. Jako opcja występowało też wspomaganie kierownicy. W styczniu 1976 r. zaprezentowano nową rodzinę Mercedesów z nadwoziem sedan o symbolu W123. Produkcja W114/115 wygasała do końca tego roku, najwcześniej, bo między lipcem a wrześniem zrezygnowano z modeli 250 do 280E i coupe. (Coupe 123 pojawiły się dopiero w kwietniu 1977 r.) Ogółem przez dziewięć lat wyprodukowano ponad 1,9 mln wszystkich modeli W114/115, w tym ponad 67 tys. coupe.

W114/115 w Polsce

Mercedesy typu W114/115, najczęściej te po „liftingu” z 1973 (zwane „przejściówkami”), ciągle jeszcze można spotkać na polskich drogach, są jednak dużo rzadsze od najpopularniejszych W123, czyli „beczek”. Rzadko też niestety wzbudzają zainteresowanie, gdyż najczęściej są bardzo zaniedbane i zdezelowane. Dla większości właścicieli są to po prostu „konie robocze” służące do całkowitego zajeżdżenia ze względu na swoją konstrukcyjną prostotę, ogromną trwałość i niezawodność (Mercedes!) oraz cenę, mieszczącą się w przedziale 1500-4000 zł. Mało kto dotychczas w taki samochód inwestował, gdyż prestiż W114/115 jako old-timerów dopiero się zaczyna. Na szczęście są też maniacy, którym posiadanie takiego auta sprawia autentyczną przyjemność. Dzięki nim niektóre egzemplarze potrafią wzbudzić niekłamany podziw swoim majestatycznym pojawieniem się na drodze pośród plastikowej tandety…

Schematy