OPIS DZIA£ANIA


Uk³ad Bosch K-Jetronic jest mechanicznym uk³adem wtrysku benzyny, który nie wymaga napêdu przez silnik, w którym go zastosowano. Pompa rolkowo-komorowa o napêdzie elektrycznym t³oczy paliwo ze zbiornika do uk³adu wtryskowego. Paliwo przep³ywa najpierw przez zasobnik paliwa, który utrzymuje sta³e ci¶nienie paliwa po zatrzymaniu silnika, potem przez filtr dok³adnego oczyszczania do regulatora sk³adu mieszanki. W regulatorze znajduje siê rozdzielacz paliwa, który dozuje dawki paliwa, i regulator ci¶nienia paliwa, który utrzymuje sta³e ci¶nienie w obwodzie zasilania paliwem. Od rozdzielacza paliwa prowadzi przewód zasilaj±cy do wtryskiwacza rozruchowego, przewód ci¶nienia steruj±cego do regulatora fazy nagrzewania i przewód powrotu paliwa do zbiornika samochodu (rys.1).
Regulator sk³adu mieszanki zawiera przep³ywomierz powietrza i rozdzielacz paliwa. Tarcza spiêtrzaj±ca, znajduj±ca siê w przep³ywomierzu powietrza, jest odchylana przez strumieñ powietrza zasysanego przez silnik i dzia³a na t³ok steruj±cy w rozdzielaczu paliwa. Na t³ok steruj±cy z drugiej strony dzia³a hydrauliczne ci¶nienie, którego warto¶æ jest okre¶lona przez zawory ró¿nicowe. T³ok steruj±cy jest przesuwany w kierunku pionowym odpowiednio do ró¿nicy dzia³aj±cych si³, przy czym jego szczeliny steruj±ce zwiêkszaj±, lub zmniejszaj± dop³yw paliwa do wtryskiwaczy silnika.

 

Wtryskiwacze, których liczba jest równa liczbie cylindrów, wtryskuj± dozowane przez t³ok steruj±cy dawki paliwa w pobli¿u zaworów do kolektora dolotowego silnika. Ilo¶æ paliwa doprowadzana do wtryskiwacza rozruchowego nie jest regulowana przez regulator sk³adu mieszanki. Wtryskiwacz rozruchowy jest sterowany wy³±cznikiem termiczno-czasowym i wtryskuje dodatkowe paliwo do uk³adu doprowadzenia powietrza podczas rozruchu zimnego silnika.



Rys.1. Schemat uk³adu Bosch K-Jetronic samochodu BMW 323i

1 - zbiornik paliwa, 2 - pompa paliwa, 3 - zasobnik paliwa, 4 - filtr paliwa, 5 - rozdzielacz paliwa, 6 - regulator ci¶nienia zasilania z zaworem zwrotnym, 7 - regulator fazy nagrzewania, 8 - przep³ywomierz powietrza, 9 - tarcza spiêtrzaj±ca, 10 - przepustnica, 11 - wkrêt regulacji prêdko¶ci obrotowej biegu ja³owego, 12 - zawór powietrza dodatkowego, 13 - wtryskiwacz rozruchowy, 14 - wy³±cznik termiczno-czasowy, 15 - wtryskiwacz roboczy

 

Regulator fazy nagrzewania, wyposa¿ony w ogrzewany elektrycznie element bimetalowy powoduje obni¿enie ci¶nienia steruj±cego dzia³aj±cego na górn± powierzchnie t³oka steruj±cego, dziêki czemu silnik w fazie nagrzewania otrzymuje przez ograniczony czas wiêksz± dawkê paliwa. Dodatkowa ilo¶æ powietrza potrzebna podczas fazy nagrzewania jest regulowana przez zawór suwakowy, który zamyka przewód obej¶ciowy przepustnicy odpowiednio do wzrostu temperatury silnika. Od regulatora ci¶nienia i od regulatora fazy nagrzewania prowadz± przewody powrotu paliwa do zbiornika samochodu. Mikrowy³±cznik znajduj±cy siê w przep³ywomierzu powietrza zapobiega t³oczeniu paliwa przez pompê, gdy zap³on jest w³±czony i silnik nie pracuje. W niektórych odmianach uk³adu wtryskowego Bosch K-Jetronic znajduje siê przeka¼nik czasowy do wspomagania rozruchu nagrzanego silnika. Przeka¼nik ten otwiera i zamyka po³±czenie wtryskiwacza rozruchowego z mas± w zale¿no¶ci od czasu trwania rozruchu, co umo¿liwia dostarczenie przez wtryskiwacz rozruchowy dodatkowej dawki paliwa potrzebnej do rozruchu nagrzanego silnika.


Pomiar natê¿enia przep³ywu powietrza

Natê¿enie przep³ywu powietrza jest mierzone z wykorzystaniem zjawiska unoszenia cia³ w strumieniu powietrza. Podstawowym elementem prze-p³ywomierza powietrza jest gardziel, której wysoko¶æ konstrukcyjna zmienia siê odpowiednio do liczby cylindrów silnika. Przep³ywomierze powietrza s± wykonywane jako dolnoss±ce lub górnoss±ce. Nie ma mo¿liwo¶ci wzajemnej zamiany tarcz spiêtrzaj±cych przep³ywomierzy z ró¿nych modeli samochodów, mimo podobnej budowy tych tarcz. Prawid³owe doprowadzanie dozowanych dawek paliwa do wtryskiwaczy w zale¿no¶ci od zmierzonej ilo¶ci powietrza jest mo¿liwe tylko wtedy, gdy wszystkie po³±czenia miêdzy silnikiem i przep³ywomierzem powietrza s± szczelne.


Zasilanie paliwem

Rozró¿nia siê obwody zasilania paliwem bezci¶nieniowe i znajduj±ce siê pod pewnym nadci¶nieniem. Je¶li s³up paliwa nad pompa, paliwa wystarcza do wytworzenia niewielkiego ci¶nienia wstêpnego, to obwód mo¿e byæ bezci¶nieniowy. W samochodach z p³askim i le¿±cym zbiornikiem paliwa zawór umo¿liwiaj±cy dop³yw i wyp³yw powietrza utrzymuje niewielkie nadci¶nienie w zbiorniku, aby zapewniæ nieprzerwane zasilanie paliwem. Pompa t³oczy wiêcej paliwa ni¿ zu¿ywa silnik podczas jazdy. Nadmiar paliwa nagrzany (zwiêksza sw±, objêto¶æ) i zawieraj±cy pêcherzyki pary jest odprowadzany z powrotem do zbiornika. Wytworzone nadci¶nienie paliwa jest likwidowane przy otwieraniu korka wlewu paliwa, czemu towarzyszy charakterystyczny niewielki syk.
Zawory umo¿liwiaj±ce dop³yw i wyp³yw powietrza mog± mieæ dwa lub trzy pod³±czenia. Trzecie pod³±czenie s³u¿y odprowadzaniu paliwa do zbiornika. Zawory powinny byæ zawsze zamontowane w po³o¿eniu pionowym.


Schemat po³±czeñ elektrycznych

Po w³±czeniu zap³onu nastêpuje prze³±czenie przeka¼nika I. Przeka¼nik II pozostaje w po³o¿eniu spoczynkowym i nie ma ¿adnego po³±czenia z odbiornikami energii elektrycznej w uk³adzie wtryskowym. Podczas rozruchu silnika tarcza spiêtrzaj±ca unosi siê nieco w gardzieli przep³ywomierza powietrza i przerywa po³±czenie przeka¼nika I z masa,. Od zacisku 50 elektromagnetycznego w³±cznika rozrusznika przez zestyk zwierny w przeka¼niku I p³ynie pr±d steruj±cy do przeka¼nika II, który w³±cza elektryczn± pompê paliwa, ogrzewanie regulatora fazy nagrzewania i zaworu powietrza dodatkowego. Równocze¶nie zostaje w³±czony wtryskiwacz rozruchowy, który wtryskuje paliwo przez czas regulowany wy³±cznikiem termiczno-czasowym. Je¶li silnik zacznie pracowaæ, zostaje utrzymane elektryczne po³±czenie przeka¼nika I z przeka¼nikiem II. Je¶li silnik nie zostanie uruchomiony, lub zatrzyma siê po rozpoczêciu jazdy/ nastêpuje przerwanie po³±czenia z przeka¼nikiem II i zasilania elektrycznego elementów uk³adu wtryskowego.


SPRAWDZANIE I REGULACJA

Obs³uga uk³adu Bosch K-Jetronic sprowadza siê do okresowej wymiany filtru paliwa, okresowego sprawdzania i ewentualnej regulacji prêdko¶ci obrotowej biegu ja³owego oraz do sprawdzania sk³adu spalin emitowanych na biegu ja³owym. W pojazdach wyprodukowanych od pa¼dziernika 1976 roku regulacja sk³adu spalin wolno wykonywaæ tylko w autoryzowanych stacjach obs³ugi, poniewa¿ wkrêty regulacyjne zgodnie z postanowieniami przepisów s± odpowiednio zabezpieczone. Regulacja uk³adu wtryskowego Bosch K-Jetronic mo¿e byæ skuteczna tylko wtedy, gdy jest prawid³owy stan techniczny silnika. Szczególn± uwagê nale¿y zwróciæ na nastêpuj±ce parametry:

 

- k±t wyprzedzenia zap³onu zgodnie z zaleceniami producenta silnika,

- równomierne ci¶nienie sprê¿ania we wszystkich cylindrach silnika, mieszcz±ce siê w zalecanych granicach,
- luz zaworów silnika zgodnie z zaleceniami producenta,
- prawid³owy odstêp elektrod ¶wiec zap³onowych.

Poza tym nale¿y zwróciæ uwagê na szczelno¶æ po³±czeñ przewodów sztywnych i elastycznych w obwodzie doprowadzenia powietrza do silnika. Ka¿da nieszczelno¶æ za przep³ywomierzem zniekszta³ca pomiar ilo¶ci powietrza i powoduje zak³ócenia w dozowaniu paliwa. Podczas obs³ugi uk³adu wtryskowego nale¿y zachowaæ odpowiedni±, czysto¶æ. Nie wolno zmieniaæ po³o¿enia zabezpieczonych wkrêtów regulacyjnych uk³adu wtryskowego, gdy¿ grozi to niew³a¶ciwym dzia³aniem ca³ego uk³adu.

 

Narzêdzia specjalne

Do sprawdzania i regulacji uk³adu wtryskowego Bosch K-Jetronic s± niezbêdne nastêpuj±ce narzêdzia specjalne firmy Bosch.
1. Przyrz±d manometryczny KDEP 1034, s³u¿±cy do
- pomiaru ci¶nienia w uk³adzie,
- pomiaru ci¶nienia steruj±cego,
-'pomiaru czasu utrzymywania ci¶nienia (sprawdzanie szczelno¶ci).
2. Ro¿ne zestawy przy³±czy do pod³±czania przyrz±du manometrycznego.
Uwaga: przyrz±d manometryczny KDEP 1034 w 1979 roku zast±piono przyrz±dem KJE-P 100. Zastosowany zawór steruj±cy ma tylko jedn± ¶rubê, co upraszcza zamontowanie i pomiary.
3. Urz±dzenie probiercze KDJE 7451 do porównawczego pomiaru dawek paliwa poszczególnych wtryskiwaczy.

4. Zestaw osprzêtu KDJE-P 200/16/20 do pod³±czenia urz±dzenia probierczego w samochodach ze stalowymi przewodami wtryskiwaczy.

5. Przyrz±d kontrolny KDJE 7452 lub 681 200 700 do sprawdzania wtryskiwaczy.

6. Zestaw pier¶cieni prowadz±cych KDEP 104010/14 do ¶rodkowania tarczy spiêtrzaj±cej w przep³ywomierzu powietrza.
7. Klucz nastawny KDEP 1035 do obracania wkrêta regulacji mieszanki w przep³ywomierzu powietrza podczas regulacji sk³adu spalin na biegu ja³owym.

Poza tym s± potrzebne nastêpuj±ce uniwersalne narzêdzia i przyrz±dy
pomiarowe:
- klucz dynamometryczny (5 do 45 N • m),
- woltomierz,
- omomierz,
- obrotomierz,
- analizator spalin,
- naczynie pomiarowe o pojemno¶ci 1,5 dm3,
- rêczna pompa pró¿niowa.


SPRAWDZANIE I REGULACJA ELEMENTOW UKLADU

Regulacja prêdko¶ci obrotowej biegu ja³owego

Pod³±czyæ obrotomierz. Uruchomiæ silnik nagrzany do temperatury normalnej pracy i odczytaæ prêdko¶æ obrotowa, biegu ja³owego.
· W³a¶ciwa warto¶æ: 950 ± 50 obr/min.
W razie potrzeby wyregulowaæ prêdko¶æ obrotowa, biegu ja³owego obracaj±c wkrêt ,w przewodzie obej¶ciowym przepustnicy.
Wkrêcanie wkrêta powoduje zmniejszenie prêdko¶ci obrotowej, wykrêcanie wkrêta - zwiêkszenie prêdko¶ci obrotowej biegu ja³owego.

Regulacja sk³adu spalin na biegu ja³owym
Pod³±czyæ obrotomierz i analizator spalin. Uruchomiæ silnik nagrzany do temperatury normalnej pracy i odczytaæ prêdko¶æ obrotów oraz sk³ad spalin na biegu ja³owym.

· w³a¶ciwa warto¶æ (wersje bez katalizatora): 1,5 + 0,5% obj. CO.
W razie konieczno¶ci wyregulowaæ sk³ad spalin na biegu ja³owym obracaj±c wkrêt regulacji sk³adu mieszanki przy zachowaniu w³a¶ciwej prêdko¶ci obrotowej biegu ja³owego.
Do wrze¶nia 1976 roku otwór monta¿owy w regulatorze sk³adu mieszanki by³ zamkniêty za¶lepk± gumow± w przypadku górnoss±cych przep³ywomierzy powietrza i korkiem gumowym w przypadku dolnossacych przep³ywomierzy powietrza. Od pa¼dziernika 1976 roku te otwory zabezpieczono zgodnie z przepisami ECE i regulacj± sk³adu spalin na biegu ja³owym wolno przeprowadzaæ tylko w autoryzowanych stacjom obs³ugi, które otrzymuj± odpowiednie za¶lepki zabezpieczaj±ce jako czê¶ci zamienne. Urzêdowe stacje kontroli pojazdów, które prowadz± badania kontrolne umo¿liwiaj±ce dopuszczenie pojazdów do ruchu, s± zobowi±zane do sprawdzania, czy te zabezpieczenia nie zosta³y na-ruszone.
Po usuniêciu zabezpieczenia ¶rubê regulacji sk³adu mieszanki obraca siê za pomoc± klucza regulacyjnego (patrz narzêdzia specjalne). Regulacj± nale¿y prowadziæ ka¿dorazowo, zaczynaj±c od ubogiej mieszanki. Po wyregulowaniu zaleca siê otworzyæ na chwilê przepustnicê (klucz regulacyjny nale¿y wyj±æ, gdyz w przeciwnym razie po wychyleniu tarczy spiêtrzaj±cej mog±, nast±piæ uszkodzenia mechaniczne) i zaczekaæ na wynik regulacji. W razie potrzeby powtórzyæ czynno¶ci regulacyjne. W samochodzie z dolnoss±cym przep³ywomierzem powietrza wkrêciæ z powrotem korek gwintowany. W samochodach wyprodukowanych od pa¼dziernika 1976 wcisn±æ za¶lepkê zabezpieczaj±c±. W razie konieczno¶ci po wyregulowaniu sk³adu spalin na biegu ja³owym ponownie wyregulowaæ prêdko¶æ obrotowa, biegu ja³owego.

Sprawdzanie szczelno¶ci obwodu doprowadzenia powietrza
Je¶li nie mo¿na wyregulowaæ w³a¶ciwie parametrów biegu ja³owego, przyczyn± mo¿e byæ nieszczelno¶æ w obwodzie doprowadzenia powietrza. Wówczas nale¿y starannie sprawdziæ nastêpuj±ce po³±czenia:
- króciec ³±cz±cy przep³ywomierz z przewodem doprowadzenia powietrza,
- zamkniecie otworu do regulacji sk³adu spalin biegu ja³owego (dotyczy tylko samochodów z dolnossacym przep³ywomierzem powietrza),
- przewody pod³±czone do zaworu powietrza dodatkowego, do króæca podci¶nienia na kolektorze dolotowym, do regulatora fazy nagrzewania i do kolektora dolotowego,
- osadzenie wtryskiwacza rozruchowego na kolektorze dolotowym,
- osadzenie wtryskiwaczy roboczych na kolektorze dolotowym,
- osadzenie odcinków kolektora dolotowego na g³owicy cylindrów silnika.
Je¶li sprawdzanie wzrokowe lub s³uchowe (lekki syk w nieszczelnych miejscach) nie przynios³o rezultatów, nanie¶æ pêdzlem wodny roztwór myd³a w miejscach po³±czeñ. Do obwodu mo¿na wydmuchiwaæ sprê¿one powietrze przez przewód wylotu zaworu powietrza dodatkowego przy otwartej przepustnicy. W nieszczelnych miejscach tworz± siê wówczas bañki mydlane.

Sprawdzanie p³ynno¶ci ruchu t³oka steruj±cego i dzwigni regulacyjnej
Sprawdzanie to przeprowadza siê po wymontowania filtru powietrza (przep³ywomierz dolnossacy) lub przewodu dolotowego powietrza (przep³ywomierz gornoss±cy) i nagrzaniu silnika co najmniej do temperatury pozwalaj±cej na dotykanie d³oni±.
Od³±czyæ z³±cze od przep³ywomierza powietrza (wy³±cznik bezpieczeñstwa pompy), aby pompa paliwa o napêdzie elektrycznym mog³a byæ uruchomiona przez w³±czenie zap³onu. Sprawdziæ tarczê spiêtrzaj±c±:
a) tarcza nie powinna byæ schowana,
b) tarcza powinna wchodziæ do odci±¿aj±cej czê¶ci gardzieli bez stykania siê z gardziel±.
Unie¶æ lub wcisn±æ tarczê spiêtrzaj±c±, w zale¿no¶ci od rodzaju przep³ywomierza powietrza, i zwolniæ j±,. Tarcza spiêtrzaj±ca powinna ustabilizowaæ siê w po³o¿eniu spoczynkowym po dwóch lub trzech wahniêciach. W³±czyæ zap³on na 10...15 sekund, aby wytworzyæ ci¶nienie w obwodzie zasilania paliwem i aby t³ok steruj±cy opar³ siê pod dzia³aniem ci¶nienia o ³o¿ysko igie³kowe dzwigni po¶redniej. Unie¶æ lub wcisn±æ równomiernie tarczê spiêtrzaj±c±, zale¿nie od rodzaju przep³ywomierza. Podczas ruchu tarczy spiêtrzaj±cej nie powinny wystêpowaæ miejscowe opory. Cofn±æ szybko tarczê spiêtrzaj±ca, w po³o¿enie spoczynkowe. T³ok steruj±cy powinien pod±¿yæ za tym ruchem i uderzyæ wyra¼nie w d¼wignie regulacyjn± przep³ywomierza.

Usuwanie zatarcia t³oka steruj±cego
Starannie oczy¶ciæ z zewn±trz rozdzielacz paliwa i odkrêciæ rozdzielacz od przep³ywomierza powietrza. Chwyciæ rozdzielacz paliwa tak, aby t³ok steruj±cy nie móg³ wypa¶æ. Je¶li t³ok jest zaci¶niêty, przedmuchaæ ostro¿nie sprê¿onym powietrzem otwór doprowadzenia ci¶nienia steruj±cego
Wymyæ dok³adnie t³ok steruj±cy benzyn± ekstrakcyjn±. Nie wolno docieraæ t³oka lub obrabiaæ go papierem ¶ciernym. Je¶li nie mo¿na uzyskaæ w³a¶ciwego poruszania siê t³oka bez oporu, nale¿y wymieniæ rozdzielacz paliwa.

Usuwanie zatarcia dzwigni regulacyjnej
Je¶li dzwignia regulacyjna jest zaci¶niêta w przep³ywomierzu powietrza, przyczyn± mo¿e byæ odkszta³cenie obudowy. Poluzowaæ wszystkie ¶ruby mocuj±ce obudowê i dokrêciæ równomiernie z powrotem. W razie potrzeby wymieniæ uszczelkê pod przep³ywomierzem powietrza. Je¶li zabiegi te nie dadz± rezultatu, nale¿y naprawiæ u³o¿yskowanie dzwigni regulacyjnej w specjalistycznej stacji obs³ugi.

Regulacja ustawienia tarczy spiêtrzaj±cej
Do regulacji ustawienia tarczy spiêtrzaj±cej s± potrzebne pier¶cienie prowadz±ce jako przyrz±dy specjalne, dlatego te pracê nale¿y wykonywaæ w odpowiednio wyposa¿onej stacji obs³ugi. Tarczê spiêtrzaj±c±, nale¿y wyregulowaæ tak, aby w przypadku przep³ywomierza gornoss±cego pokrywa³a siê, z pocz±tkiem gardzieli, za¶ w przep³ywomierzu dolnossacym - z pocz±tkiem odci±¿aj±cej czê¶ci gardzieli.
W obu odmianach przep³ywomierza odchy³ka po regulacji nie powinna przekraczaæ 0,5 mm w kierunku odci±¿aj±cej czê¶ci gardzieli. ¦ciêcie krawêdzi tarczy spiêtrzaj±cej po zamontowaniu powinno byæ skierowane w dó³.
Po³o¿enie tarczy spiêtrzaj±cej w gardzieli mo¿na korygowaæ wymieniaj±c sprê¿ynê kszta³tow± na sprê¿ynie zderzakowej. ¦rodkowanie tarczy spiêtrzaj±cej odbywa siê za pomoc± pier¶cieni prowadz±cych. W tym celu nale¿y poluzowaæ ¶rubê mocuj±c± tarczê, wprowadziæ ostro¿nie pier¶cieñ prowadz±cy i dokrêciæ lekko ¶rubê mocuj±c±. Tarcza spiêtrzaj±ca powinna przechodziæ bez stykania siê z gardziel± w jej najmniejszym przekroju.

Sprawdzanie zaworu powietrza dodatkowego
Zawór powietrza dodatkowego nale¿y sprawdzaæ, gdy silnik jest zimny. Od³±czyæ oba przewody zaworu i spojrzeæ przez zawór. Tam, gdzie jest to niemo¿liwe, mo¿na sprawdziæ zawór o¶wietlaj±c zawór z jednej strony latark± kieszonkow± i przystawiaj±c z drugiej strony zaworu lusterko, które odbija ¶wiat³o przechodz±ce przez szczelinê. Gdy silnik jest zimny, przes³ona powinna byæ otwarta przynajmniej czê¶ciowo. W przeciwnym razie nale¿y wymieniæ zawór powietrza dodatkowego. Od³±czyæ wtyk z³±cza od wy³±cznika na przep³ywomierzu powietrza i w³±czyæ zap³on. Najpó¼niej po 10 minutach powinna zamkn±æ siê przes³ona zaworu. W zaworach suwakowych ogrzewanych ciecz±, ch³odz±c± zaleca siê, po sprawdzeniu ,,na zimno", pod³±czyæ przewody powietrza i nagrzaæ silnik. Po osi±gniêciu temperatury normalnej pracy silnika zdj±æ z powrotem przewody powietrza. Przes³ona zaworu powinna byæ tak¿e ca³kowicie zamkniêta.

Sprawdzanie elektrycznej pompy paliwa
Wydatek pompy paliwa o napêdzie elektrycznym powinien byæ sprawdzany przy normalnym ci¶nieniu w obwodzie. S± dwie mo¿liwo¶ci pod³±czenia:
- w uk³adach z oddzielnym powrotem paliwa z regulatora ci¶nienia paliwa i regulatora fazy nagrzewania wydatek pompy paliwa nale¿y mierzyæ w przewodzie powrotnym za po³±czeniem obu przewodów;
- w uk³adach wyposa¿onych w regulator ci¶nienia paliwa z zaworem przelewowym wydatek pompy paliwa nale¿y mierzyæ w króæcu powrotu paliwa bezpo¶rednio na rozdzielaczu paliwa.
Do jednego z poprzednio opisanych miejsc pod³±czyæ przewód paliwa i drugi koniec przewodu umie¶ciæ w naczyniu pomiarowym o wystarczaj±cej pojemno¶ci (oko³o 1,5 dm3).
Od³±czyæ z³±cza od przep³ywomierza powietrza, regulatora fazy nagrzewania i w razie potrzeby od zaworu suwakowego powietrza dodatkowego oraz w³±czyæ zap³on na czas próby wynosz±cej dok³adnie 30 sekund. Zebran± ilo¶æ paliwa porównaæ z warto¶ci± w³a¶ciw±.
· W³a¶ciwa warto¶æ: ok. 750 cm3/ 30 s (zale¿nie o typu pompy).
W celu sprawdzenia ci¶nienia t³oczenia pompy paliwa przy nie pracuj±cym silniku nale¿y wyj±æ przeka¼nik pompy (czarna obudowa) i zmostkowaæ zaciski ,,15" i ,,87"
Uwaga. Je¶li pomy³kowo zostan± zmostkowane zaciski ,,15" i ,,31 b", powstaje zwarcie w urz±dzeniu steruj±cym uk³adu zap³onowego TSZ, powoduj±ce powa¿ne uszkodzenie uk³adu.

Sprawdzanie wtryskiwacza rozruchowego
Od³±czyæ wtyk z³±cza od wtryskiwacza rozruchowego i wymontowaæ ten wtryskiwacz. Od³±czyæ wtyk z³±cza od przep³ywomierza powietrza. Po³±czyæ zaciski wtryskiwacza rozruchowego z biegunem dodatnim i ujemnym akumulatora. W³±czyæ zap³on. Wtryskiwacz rozruchowy powinien wtryskiwaæ paliwo ci±g³ym strumieniem w kszta³cie równomiernego sto¿ka (zbieraæ paliwo do odpowiedniego naczynia). Od³±czyæ zaciski wtryskiwacza rozruchowego od bieguna dodatniego i ujemnego akumulatora. Wtryskiwacz powinien byæ szczelnie zamkniêty. Wtryskiwacz rozruchowy nale¿y wymieniæ, je¶li nie spe³nia podanych wymagañ.

Sprawdzanie wy³±cznika termiczno-czasowego
Na sze¶ciok±tnym ³bie wy³±cznika termiczno-czasowego jest wybita temperatura wy³±czenia i czas wy³±czenia w temperaturze ^20"C. Na ogó³ wystarcza tylko sprawdzenie, czy wy³±cznik termiczno-czasowy dzia³a w³a¶ciwie. W tym celu nale¿y od³±czyæ z³±cze przewodów od wtryskiwacza rozruchowego i pod³±czyæ lampkê próbn± do z³±cza. Je¶li zostanie uruchomiony zimny silnik, lampka próbna powinna za¶wieciæ siê i zgasn±æ po krótkim czasie. Dok³adnego sprawdzenia dokonuje siê za pomoc±, omomierza. Rezystancjê nale¿y mierzyæ miedzy zaciskiem ,,G" i mas± zaciskiem ,,W" i mas± oraz miêdzy oboma zaciskami (rys. 15.6). Nale¿y zidentyfikowaæ odmianê zastosowanego wy³±cznika ze wzglêdu na ró¿ne czasy wy³±czenia. S± one podane na korpusie (np. 35°C/8 s). Odpowiednio do tych danych mo¿na sprawdziæ dzia³anie mierz±c rezystancjê i porównuj±c z danymi podanymi w tablicy.




Sprawdzanie regulatora fazy nagrzewania
Sprawdzanie regulatora fazy nagrzewania powinno byæ wykonywane w autoryzowanej stacji obs³ugi dysponuj±cej niezbêdnym przyrz±dem do pomiaru ci¶nienia i ró¿nymi zestawami czê¶ci z³±cznych. Najpierw sprawdza siê ci¶nienie steruj±ce przy zimnym silniku. Miêdzy rozdzielacz paliwa i regulator fazy nagrzewania nale¿y pod³±czyæ oraz odpowietrzyæ przyrz±d manometryczny KDEP 1034. W tym celu po w³±czeniu zap³onu trzeba od³±czyæ wtyki z³±czy przep³ywomierza powietrza i regulatora fazy nagrzewania, manometr zamontowany na przyrz±dzie trzymaæ u do³u oraz otwieraæ i zamykaæ kilkakrotnie ¶rubê zaworu na regulatorze fazy nagrzewania. Po odpowietrzeniu mo¿na zawiesiæ manometr w odpowiednim miejscu tak, aby podczas pomiarów stanowi³ najwy¿szy punkt uk³adu pomiarowego. Je¶li s±, otwarte obie ¶ruby zaworu, manometr wskazuje ci¶nienie steruj±ce ,,na zimno". Ci¶nienie nale¿y porównaæ z arkuszem warto¶ci kontrolnych odpowiedniego typu regulatora.
Do dalszego sprawdzania jest potrzebne okre¶lenie rodzaju regulatora fazy nagrzewania na podstawie numeru katalogowego firmy Bosch. W³a¶ciwe ci¶nienie steruj±ce, które nale¿y porównaæ ze zmierzonym ci¶nieniem, zale¿y od temperatury otoczenia i jest podane na odpowiednim wykresie. Je¶li nie ma specjalnych wskazówek, ci¶nienie steruj±ce sprawdza siê zawsze ,,na zimno", jak opisano poprzednio, przy wy³±czonym silniku i bez podci¶nienia. Nale¿y przy tym od³±czyæ wtyk z³±cza od regulatora fazy nagrzewania. S± tak¿e regulatory fazy nagrzewania, które nale¿y sprawdzaæ za pomoc± pompy pró¿niowej przy dok³adnie okre¶lonym podci¶nieniu w kolektorze dolotowym. W tym celu do króæca podci¶nienia w kolektorze dolotowym na regulatorze fazy nagrzewania jest podtaczana rêczna pompa pró¿niowa s³u¿±ca do wytworzenia podci¶nienia zgodnie z odpowiednim wykresem warto¶ci kontrolnych. W przypadku regulatorów fazy nagrzewania z korekcj± wysoko¶ci nad poziomem morza, montowanych w samochodach eksportowanych do niektórych krajów, jest konieczna znajomo¶æ dok³adnej warto¶ci ci¶nienia atmosferycznego, gdy¿ tylko wtedy mo¿na prawid³owo zmierzyæ ci¶nienie steruj±ce. Tolerancja ci¶nienia steruj±cego dla regulatora z korekcj± wysoko¶ci nad poziomem morza wynosi +25 kPa.

Sprawdzanie ci¶nienia zasilania
Równie¿ i to sprawdzanie powinno byæ wykonywane w odpowiednio wyposa¿onej specjalistycznej stacji obs³ugi. Pod³±czyæ i odpowietrzyæ przyrz±d manometryczny (patrz poprzedni opis). Od³±czyæ wtyk z³±cza od przep³ywomierza powietrza. Otworzyæ
zawór po stronie regulatora mieszanki i zamkn±æ zawór po stronie regulatora fazy nagrzewania. Po w³±czeniu zap³onu manometr wskazuje ci¶nienie zasilania. Warto¶æ
ci¶nienia zasilania mo¿na regulowaæ przez zmianê grubo¶ci podk³adki pod sprê¿yn± regulatora. W regulatorze ci¶nienia z zaworem przelewowym w celu wymiany podk³adek wolno wykrêcaæ tylko za¶lepkê zewnêtrzn±.

Sprawdzanie szczelno¶ci obwodu zasilania paliwem
Do tego sprawdzania jest tak¿e potrzebny przyrz±d manometryczny. Nale¿y pod³±czyæ i odpowietrzyæ ten przyrz±d. Sprawdzanie przeprowadza siê przy nagrzanym silniku. Po od³±czeniu wtyku z³±cza od przep³ywomierza powietrza nale¿y w³±czyæ zap³on, a¿ ustabilizuje siê w manometrze ci¶nienie steruj±ce ,,na ciep³o". Oba zawory przelotowe przyrz±du manometrycznego powinny byæ przy tym otwarte. Po wy³±czeniu zap³onu spadek ci¶nienia w manometrze nie powinien przekroczyæ warto¶ci podanych w arkuszu warto¶ci kontrolnych. Je¶li spadek ci¶nienia jest zbyt du¿y, nale¿y powtórzyæ sprawdzenie. W tym celu od³±czyæ obwód ci¶nienia steruj±cego przez zamkniecie zaworu na dop³ywie paliwa do regulatora fazy nagrzewania. Je¶li wyst±pi ponownie nadmierny spadek ci¶nienia, do jest uszkodzenie w obwodzie ci¶nienia zasilania uk³adu. Je¶li spadek ci¶nienia odpowiada warto¶ciom normalnym, wtedy nale¿y szukaæ nieszczelno¶ci w obwodzie ci¶nienia steruj±cego.

Pomiary porównawcze wydatku paliwa
Pomiary porównawcze wydatku paliwa wykonuje siê specjalnym urz±dzeniem probierczym KDJE 7451. Urz±dzenie to jest wyposa¿one w 8 elastycznych przewodów ze z³±czkami, w które s± wk³adane wtryskiwacze pod³±czone do rozdzielacza paliwa. Paliwo t³oczone do wtryskiwaczy dop³ywa do rotametrów urz±dzenia pomiarowego i st±d jest odprowadzane d³ugim przewodem powrotnym do zbiornika paliwa samochodu. Pomiar odbywa siê w uk³adzie zamkniêtym. Urz±dzenie probiercze jest ustawiane przed pomiarem za pomoc± wbudowanej poziomicy. Po wymontowaniu gardzieli lub przewodu powietrza, zale¿nie od odmiany zastosowanego przep³ywomierza powietrza, i po od³±czeniu wtyku z³±cza od przep³ywomierza powietrza odbywa siê odpowietrzanie zespo³u pomiarowego przy w³±czonym zap³onie. W tym celu nale¿y wychyliæ tarczê spiêtrzaj±c± do zderzaka pe³nego otwarcia i przy ci±g³ym prze³±czaniu kurka trójdro¿nego urz±dzenia trzeba wciskaæ przyciski urz±dzenia tak d³ugo, a¿ paliwo przep³ywaj±ce przez rotametry bêdzie pozbawione pêcherzyków powietrza. Pomiary porównawcze rozpoczyna siê na biegu ja³owym. Tarcze spiêtrzaj±c± nale¿y wychyliæ tak daleko, aby przy wci¶niêtym przycisku pierwszego wtryskiwacza ma³y rotametr wskaza³ przep³yw oko³o 8 cm3. Zablokowaæ tarczê spiêtrzaj±c± w tym po³o¿eniu za pomoc± odpowiedniego przyrz±du i zmierzyæ przep³yw przez wszystkie wtryskiwacze, wciskaj±c kolejno przyciski. Zanotowaæ zmierzone warto¶ci wydatku paliwa. W dalszym ci±gu sprawdzania wychyliæ dalej tarcze spiêtrzaj±c±, a¿ w du¿ym rotametrze zostanie zmierzony przep³yw oko³o 45 cm3 przy wci¶niêtym przycisku pierwszego wtryskiwacza. Ponownie zablokowaæ tarczê spiêtrzaj±c± w tym po³o¿eniu, zmierzyæ i zanotowaæ przep³yw przez wszystkie wtryskiwacze wciskaj±c poszczególne przyciski. W celu zmierzenia wydatku paliwa podczas pe³nego obci±¿enia nale¿y zablokowaæ tarcze spiêtrzaj±c± w po³o¿eniu odpowiadaj±cym maksymalnemu przep³ywowi przez du¿y rotametr. Zmierzyæ i zanotowaæ warto¶ci przep³ywu przez wtryskiwacze tak¿e przy tym po³o¿eniu tarczy spiêtrzaj±cej. Rozdzielacz paliwa nale¿y uznaæ za sprawny, je¶li rozrzut warto¶ci dla silników 4- i 6-cylindrowych nie przekracza 14% na biegu ja³owym i 9% przy czê¶ciowym i pe³nym obci±¿eniu. Rozrzut procentowy okre¶la siê w ten sposób, ze od maksymalnego przep³ywu dla ka¿dego zakresu obci±¿enia odejmuje siê minimalny przep³yw, wynik mno¿y siê przez 100 i potem dzieli siê przez najmniejszy przep³yw. Przy nadmiernych odchyleniach warto¶ci przep³ywu jest konieczna wy-miana rozdzielacza paliwa, dlatego w przypadku uzyskania wyników pomiarów przekraczaj±cych dopuszczaln± tolerancjê zaleca siê powtórzyæ ca³y cykl pomiarów, aby wykluczyæ mo¿liwo¶æ b³êdnej diagnozy.

Sprawdzanie wtryskiwaczy roboczych
Do sprawdzenia wtryskiwaczy roboczych jest niezbêdny specjalny przyrz±d kontrolny. Wymontowany wtryskiwacz roboczy pod³±cza siê do przyrz±du kontrolnego i odpowietrza siê go wykonuj±c kilka suwów pompy przed dokrêceniem nakrêtki z³±cza przewodu paliwa wtryskiwacza. Dokrêciæ nakrêtkê z³±cza przewodu wtryskiwacza i wykonaæ kilka suwów pompy w celu przep³ukania wtryskiwacza, naciskaj±c silnie na dzwigniê pompy. Otworzyæ kurek odcinaj±cy przyrz±du kontrolnego i okre¶liæ ci¶nienie otwarcia wtryskiwacza przez równomierne, powolne uruchamia-nie dzwigni pompy. Sprawdziæ ,,chrypienie" wtryskiwaczy, wykonuj±c szybkie suwy pompy. ,,Chrypienie" powinno byæ wyra¼nie s³yszalne. Wtryskiwacz powinien rozpylaæ równomiernie paliwo i tworzyæ z rozpylonego paliwa sto¿ek o k±cie wierzchotkowym co najmniej 35°. Nale¿y wymieniæ wtryskiwacze, z których paliwo wycieka kroplami albo wyp³ywa prostym lub p³askim strumieniem. Dopuszcza siê wymianê pojedynczych wtryskiwaczy roboczych.



koniec